ภาวะ
เท้าแบน
เป็นปัญหาที่พบบ่อยและหลายคนอาจมองข้ามแต่ทราบหรือไม่ว่า
เท้าแบนสามารถส่งผลกระทบต่อคุณภาพชีวิต ท่าทางการเดิน
และสร้างความปวดเมื่อยที่ลามไปถึงข้อเท้า หัวเข่า สะโพก และหลังได้
เท้าแบนคืออะไรเท้าแบน
คือภาวะที่อุ้งเท้าด้านใน มีลักษณะแบนราบลงหรือหายไป เมื่อยืนลงน้ำหนัก
ฝ่าเท้าด้านในส่วนใหญ่หรือทั้งหมดจะแตะพื้น โดยปกติแล้วเท้าจะมีส่วนโค้ง
(Arch) เพื่อช่วยรองรับน้ำหนักและกระจายแรงกระแทกในขณะเดินหรือวิ่ง
ซึ่งการที่อุ้งเท้าหายไปจะส่งผลต่อกลไกการทำงานของเท้าและร่างกายส่วนบน
ประเภทของเท้าแบนที่พบบ่อยเท้าแบนแบบยืดหยุ่น : เป็นชนิดที่พบมากที่สุด โดยจะมีอุ้งเท้าเมื่อนั่งหรือเขย่งปลายเท้า แต่จะราบลงเมื่อยืนลงน้ำหนัก
เท้าแบนแบบติดแข็ง
: เป็นชนิดที่พบได้น้อยกว่า โดยเท้าจะแบนราบอยู่ตลอดเวลา
ไม่ว่าจะลงน้ำหนักหรือไม่
มักเกิดจากความผิดปกติของโครงสร้างกระดูกและอาจทำให้มีอาการปวดมากกว่า
สังเกตตัวเอง: อาการเท้าแบนเป็นอย่างไร
หลายคนที่มีภาวะเท้าแบนอาจไม่มีอาการใดๆ เลย แต่หากเริ่มมีปัญหา อาการที่พบบ่อยได้แก่:
อาการปวด:ปวดบริเวณส้นเท้า อุ้งเท้า หรือข้อเท้า โดยเฉพาะหลังการเดินหรือยืนเป็นเวลานาน
อาการปวดมักจะแย่ลงเมื่อทำกิจกรรม
อาการบวม: มีอาการบวมเล็กน้อยตามแนวเอ็นด้านในของข้อเท้า
ความผิดปกติในการเดิน: ท่าทางการเดินเปลี่ยนไป อาจนำไปสู่ปัญหาที่เข่า สะโพก หรือปวดหลังส่วนล่างตามมา
อาการเมื่อยล้า: รู้สึกเมื่อยล้าที่เท้าหรือน่องอย่างรวดเร็วเมื่อยืนหรือเดิน
รองเท้าสึกผิดปกติ: รองเท้าสึกหรอเร็วผิดปกติ โดยเฉพาะบริเวณขอบด้านใน
สาเหตุสำคัญที่ทำให้เกิดเท้าแบนภาวะเท้าแบนอาจเกิดขึ้นมาตั้งแต่กำเนิด หรือเกิดขึ้นภายหลังได้จากหลายปัจจัย:
สาเหตุจากพันธุกรรม/พัฒนาการ: โดยทั่วไปอุ้งเท้าจะพัฒนาในช่วงวัยเด็ก แต่บางคนอาจไม่พัฒนาเลย
ภาวะเอ็นข้อเท้าด้านในเสื่อม:
เป็นสาเหตุหลักที่ทำให้เกิดเท้าแบนในผู้ใหญ่
เมื่อเส้นเอ็นที่ทำหน้าที่พยุงอุ้งเท้าอ่อนแอลงหรือฉีกขาด
อุ้งเท้าก็จะยุบตัวลง
การบาดเจ็บ: การบาดเจ็บที่เท้าหรือข้อเท้า เช่น กระดูกแตก หรือเอ็นฉีกขาด
คำแนะนำและข้อควรปฏิบัติเพิ่มเติมหลีกเลี่ยงกิจกรรมที่มีแรงกระแทกสูง:
เช่น การวิ่งระยะทางไกลหรือการกระโดด หากมีอาการปวด
ควรสลับไปออกกำลังกายที่มีแรงกระแทกต่ำแทน เช่น การว่ายน้ำ
หรือการปั่นจักรยาน
สังเกตอาการลูกหลาน:
เท้าแบนในเด็กเล็กถือเป็นเรื่องปกติ แต่หากลูกมีอาการปวดเท้า เดินผิดปกติ
หรือเท้าแบนแบบติดแข็ง ควรปรึกษาแพทย์เพื่อประเมินผล
หมอกระดูกและข้อ